اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) اختلالی است که در آن پرتحرکی، بی توجهی و رفتارهای ناگهانی شدیدتر در کودک دیده می شود. 3 تا 5 درصد کودکان به این اختلال مبتلا هستند و در پسرها این مشکل شایع تر است.

امکان دارد برخی بیشتر علائم پر تحرکی و رفتارهای ناگهانی و در گروهی دیگر علائم بی توجهی بیشتر دیده می شود. باید گفت علائم این بیماری قبل از 7 سالگی شروع می شود. کودکان ADHD در تمرکز کردن مشکل بزرگی دارند. این گونه کودکان به نظر می رسد که بی توجه اند و مشکلات ویژه ای در کنترل فعالیتشان در موقعیت هایی که از آنها خواسته می شود دارند. آنها به طور دائم حرکت می کنند، بی نظم، بی علاقه و غیر قابل پیش بینی هستند. آنها خیلی سریع کفش ها و لباسهایشان را فرسوده می کنند. بسیار زود اطرافیان خود را خسته می کنند.

از برجسته ترین ویژگی های این اختلال بی قراری افراطی و توجه بسیار ضعیف است، بر اساس درجه بندی والدین- معلمین یک چهارم تا یک دوم از کودکان و نوجوانان بی قرارند. اما هدفمند عمل میکنند. این در حالی است که فعالیت کودکان ADHD فاقد نظم و هدف است.

این کودکان غالباً به علت پیشرفت تحصیلی اندک و مشکلات اجتماعی اعتماد به نفس پایین تری دارند و از حفظ توجه روی تکالیف یا فعالیت مربوط به بازی ها ناتوانند. آنها اغلب نمیتوانند حتی به یاد آورند که باید چه کار بکنند. آنها از نظر سازگاری اجتماعی نیز مشکل دارند بطوری که از بازی های متناسب با سن خود امتناع می ورزند. در بازیهای گروهی اختلال ایجاد کرده و موجب نزاع می شوند اگرچه کودکان بطور عادی تا اندازه ای بی قرارند ولی چنانچه بی قراری شدید و دائمی بوده و در رفتار کودک هماهنگی وجود نداشته باشد. در این صورت بی قراری باید مورد توجه قرار گیرد.

شروع اختلال در پسران 4 برابر بیشتر از دختران است.

اکثر معلمان این کودکان را بازیگوش نامیده و معتقدند نظم کلاس را به هم می زنند در حالیکه این کودکان تحمل یک ساعت و نیم کلاس را ندارند. پس از شناخت مشکل این کودکان باید نسبت به درمان آنها اقدام کرد. از مسایل دیگر اختلالات یادگیری است که شامل موارد اشکال در روخوانی و ناتوانی در یادگیری ریاضیات و اختلال در نوشتن است. این کودکان به علت شلوغی و برهم زدن نظم کلاس معلمین ابتدایی می بایست اطلاع دقیقی از اختلال داشته باشند و این کودکان را شناسایی کنند و رفتار منطقی و علمی با آنها داشته باشند.

والدین چگونه می توانند به بچه های خود کمک کنند؟

1) ابتدا باید مطمئن شویم که فرزندمان واقعاً نشانه های این اختلال را دارد بعلاوه تشخیص نهایی از سوی متخصص انجام می گیرد. گاهی ممکن است افرادی که بسیار مضطرب و نگران هستند را با بیش فعالی اشتباه گرفته شوند.

2) هماهنگی والدین در برخورد با کودک

3) ایجاد قانون برای کودک

4) صحبت و مشاوره با والدین کودکانی که مشکل کودکان آنها را دارند

5) مراجعه به مشاور یا گاهاً روانپزشک برای دریافت دارو. (از قبیل ریتالین، دکستروامفتالین، پمولین یا سیلرت)

6) پرهیز کردن کودکان از خوردن مواد شیرین مثل کشمش، بادام، و همچنین رنگها مانند تارترازین (نوعی رنگ غذایی به رنگ نارنجی) که در آدامس، شکلات، پفک، چیپس و...

7) پرهیز از خوردن کاکائو، و نوشابه های گازدار

توصیه هایی برای درمان

- استفاده از پروتئین ها مثل مرغ، تخم مرغ، گوشت قرمز،

- استفاده از منابع غذایی حاوی امگا 3، مانند ماهی، روغن، زیتون، گردو

- استفاده از سبزیجات و میوه های تازه

مراجعه به کار درمانی.