ساعت 6:45 صبح است. طبق قرار قبلی برای آشنایی با وضعیت و پتانسیل محیط زیست میبد مصاحبه ای را با رئیس این اداره ترتیب داده ایم. این مصاحبه با مصاحبه های قبلی که در دو هفته نامه میبد نوین به چاب رسیده یک تفاوت عمده دارد و تفاوت آن انجام مصاحبه در دل طبیعت و منطقه بِکر و شکار ممنوع مرور میبد است.

برای مراجعه به این مکان که حدود 40 کیلومتر از میبد به سمت ندوشن فاصله دارد با همکاران میبد نوین و آقای کارگر (رئیس محیط زیست میبد) در محل این اداره قرار گذاشته ایم. پس از مراجعه به اداره محیط زیست میبد و گپ و گفتهای معمول آماده سفری کوتاه می شویم در دل کوه و طبیعت.

پس از حدود یک ساعت رانندگی وارد منطقه شکار ممنوع مرور می شویم  و در محل پاسگاه محیط بانی مستقر می شویم. پس از صرف چای و صبحانه در دل طبیعت و دیدن تصاویر و فیلمهایی که از محیط بانان میبد از حیات وحش منطقه شکار ممنوع مرور گرفته شده، آماده مصاحبه با آقای کارگر می شویم.

طبق هر مصاحبه ای که انجام می شود از کارگر می خواهیم تا ضمن معرفی خود و بیان شِمه ای از اداره محیط زیست میبد در خصوص منطقه شکار ممنوع مرور توضیحاتی را  بیان نمایند.

به نام خدا، علی اکبر کارگر هستم، دارای مدرک کارشناسی محیط زیست و از سال 83  به عنوان مسوول محیط زیست میبد مشغول فعالیت هستم. در خصوص اداره محیط زیست میبد هم باید گفت: این اداره از اواخر سال 79 کار خود را به صورت مستقل در شهرستان میبد آغاز کرد و اکنون با حضور 5 پرسنل در حال فعالیت است.      

منطقه شکار ممنوع مرور نیز با وسعت 80 هزار هکتار و تنوع اکولوژیک گیاهی و جانوری طی آگهی رسمی از سال 80  به عنوان منطقه شکار ممنوع معرفی شد. در این منطقه علاوه بر گونه های مختلف قوچ، میش، کَل، بز، آهو و ... بیش از 50 گونه از پرندگان بیابانی و درختی نظیر باقرقره، کبک، تیهو، انواع گنجشک سانان، هوبره، دلیجه و ... زیست می کنند که به عنوان گونه های بسیار ارزشمند پرندگان این منطقه به شمار می آیند. همچنین جمعیت قوچ، میش، کَل و بز در این منطقه با روند صعودی در حال افزایش است و این امر در کنار جلوه های منحصر به فرد طبیعی، منطقه شکار ممنوع مرور را به یکی از بی نظیرترین مناطق محیط زیست کشور تبدیل کرده است.

علاوه بر این منطقه مرور دارای ساختار متنوع زمین شناسی و خاک شناسی است که در این زمینه موقعیت و ظرفیت بسیار مناسبی برای تحقیق علمی و کارشناسی به شمار می رود و می تواند فضای بکر، مناسب و متنوعی را در اختیار کارشناسان و محققان قرار دهد. همچنین این منطقه به دلیل برخورداری از چندين آبشار ساکن در دل کویر و مسافت کوتاه تا مرکز شهرستان میبد، از موقعیت بسیار جذاب و منحصر به فرد برخوردار است و می تواند به یکی از قطب های جذب توریسم و علاقمندان به طبیعت در سراسر کشور و حتی کشورهای خارجی تبدیل گردد. چه ویژگی منحصر به فردی در منطقه شکار ممنوع مَرور وجود دارد؟

در خصوص این منطقه باید گفت: بکر بودن منطقه و دور ماندن از آسیب ها و دخالت های انسانی، سهولت دسترسی به منطقه، امکان گردش و پژوهش، برخورداری از جاذبه های گردشگری از جمله چشمه های "تراورتن" (چشمه های طبیعی) و وجود مناظری که بر اثر رسوبات آب به شکل آبشار درآمده و جلوه زیبایی را در دل بیابان خلق کرده است، وجود خزندگان گوناگون در این منطقه از جمله لاک پشت مهمیزدار شرقی با تراکم بالا با توجه به شرایط خاص منطقه از جمله ظرفیت های قابل توجه این منطقه است.

با توجه به اینکه سازمان جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی، لاک پشت مهمیزدار را به عنوان گونه در خطر انقراض معرفی کرده، وجود جمعیت نسبتا خوب و متراکم این خزنده در خطر انقراض در منطقه مرور و اعجاب انگیز بودن این پدیده برای کارشناسان و متخصصانی که از نقاط مختلف کشور به این محل آمده اند باعث شد طرح تبدیل منطقه شکار ممنوع مرور به سایت لاک پشت در کشور به سازمان محیط زیست ارائه گردد که در صورت حمایت مسوولان می توان از این گونة در خطر انقراض در منطقه مرور محافظت کرد.

از جمله ویژگیهای قابل توجه دیگر این منطقه وجود گونه های جانوری وحشی مانند کاراکال، پلنگ، گرگ، شغال و ... است. علاوه بر آن وجود بیش از 10 چشمه تراورتن، چشمه های جوشان و آبشار کویری در محدوده سه هزار و 800 هکتاری منطقه مرور که حتی در سالهای بسیار خشک هم آب خوبی دارد از جمله جلوه های منحصر به فرد منطقه است که پیشنهاد دادیم این محدوده به عنوان اثر طبیعی ملی معرفی گردد.

در زمینه حفاظت از منطقه چه اقداماتی انجام شده و تا چه اندازه روستائیان ساکن منطقه با شما همکاری دارند؟

با وجود آنکه از نظر محیط بان در مضیقه شدید هستیم و تنها 2 محیط بان وسعت 80 هزار هکتاری منطقه را تحت پوشش دارند تاکنون هیچگاه منطقه از نظر محیط بانی خالی نبوده و دائم در حال گشت زنی و کنترل منطقه هستند. اما از جمله مشکلاتی که گریبانگیر اداره محیط زیست میبد است کمبود نیرو می باشد.

با وجود این، همکاری ساکنین منطقه با محیط بانان بسیار خوب بوده و به محض اطلاع از وجود شکارچی در منطقه مراتب را با محیط بانان در میان می گذارند.

 بنابراین در صورتیکه امر مهم حفاظت از محیط زیست و گونه های جانوری و گیاهی برای مردم به یک فرهنگ تبدیل گردد می توان ودیعه ای که از گذشتگان به نسل امروز رسیده را حفظ و به نسل بعد منتقل کرد.

وظعیت پوشش گیاهی منطقه چگونه است؟

منطقه شکار ممنوع مرور از نظر ساختار زمین شناسی و تنوع آن به گونه ای است که همواره مورد توجه زمین شناسان بوده و همین ساختار متنوع زمین شناسی و پیامد ساختار متنوع خاک شناسی آن تنوع گیاهی بسیار خوبی را به دنبال داشته و چون گیاه بستر حیات در اکوسیستم را تشکیل می دهد، تنوع جانوری منطقه به نسبت بیابانی بودنش خوب است. پوشش گیاهی منطقه را می توان درمنه، بادام کوهی، انجير كوهي، کاروانکش و ... عنوان کرد.

با توجه به خشکسالی های اخیر چه اقداماتی در این منطقه صورت گرفته و عملکرد محیط زیست در خصوص منطقه شکار ممنوع مرور و احیاء آن چگونه بوده است؟

خشکسالی ها و یخبندانهای چند سال اخیر لطماتی را به گونه های جانوری و گیاهی منطقه وارد آورده، اما در مقابل اداره محیط زیست میبد به صورت مداوم اقدامات موثری را در این زمینه انجام داده از جمله بهسازی چشمه های موجود منطقه، ساخت مخازن ذخیره آب و تامین علوفه مورد نیاز جانوران منطقه در زمان.

همچنین در سال 85 تنها ایستگاه محیط بانی منطقه شکار ممنوع مرور با همت و تلاش محیط بانان و پرسنل محیط زیست میبد احداث شد که این امر نقش بسزایی  در کنترل و امینت منطقه داشته و باعث بهبود زیستگاه و احیای وحوش منطقه گردیده است.

پیشنهاد تبدیل بخشی از منطقه شکار ممنوع مرور به عنوان اثر طبیعی ملی با توجه به استعداد ها و پتانسیل های خارق العاده منطقه و، طرح موضوع معرفی منطقه به عنوان سایت مطالعه لاک پشت از جمله اقدامات دیگر این اداره بوده است.

با توجه به اینکه شهرستان میبد به عنوان قطب صنعت استان شناخته می شود چه اقداماتی در حوزه محیط انسانی شهرستان صورت گرفته است؟

همانطور که می دانید شهرستان میبد بعد از مرکز استان دومین شهر پرجمعیت استان محسوب می گردد و وجود کارخانه های تولیدی متعدد به ویژه صنایع تولید کاشی در این شهرستان باعث شده توجه ویژه ای از سوی اداره محیط زیست میبد در زمینه آلودگی زیست محیطی این صنایع صورت گیرد. بنابراین به منظور جلوگیری از آلودگی واحد های صنعتی، سالانه پایشهای متعددی صورت می گیرد.

از جمله اقدامات محیط زیست در این حوزه را می توان به این موارد اشاره کرد: پایش 159 مورد از واحدهای تولیدی و صنعتی شهرستان به منظور کنترل و نظارت قانونی و الزام آنها به رعایت ضوابط و استانداردهای زیست محیطی در سال 87، پیگیری مستمر در خصوص ایجاد تصفیه خانه فاضلاب صنعتی مناسب و پوشش دار کردن سنگ شکن و نوار نقاله های کارخانه های کاشی، بررسی و اخطار کتبی به 30 واحد تولیدی، صنعتی و خدماتی شهرستان به دلیل عدم رعایت ضوابط زیست محیطی، موافقت با اکتشاف و بهره برداری از 18 معدن در سال 87 و مخالفت با بهره برداری از سه معدن، موافقت با احداث 45 واحد صنعتی در میبد بر اساس قوانین و ضوابط مربوطه و مخالفت با تاسیس سه واحد به دلیل مشکلات زیست محیطی در سال 87، موافقت با بهره برداری، توسعه و بهسازی 38 واحد تولیدی در سال گذشته، اجرای برنامه های ارشادی و افزایش آگاهی زیست محیطی در بین مردم شهرستان، برگزاری اولین دوره آموزشی استانی نحوه جمع آوری و نگهداری گونه های گیاهی و جانوری (بانک ژن) برای اولین بار در استان و برگزاری دوره آموزشی روشهای شناسایی و جمع آوری خزندگان در مرکز اداره محیط زیست میبد، اقدامات اولیه جهت راه اندازی آزمایشگاه اکولوژی استان برای اولین بار در میبد و احداث کتابخانه تخصصی پویا در زمینه محیط زیست.

در پایان اگر نکته قابل توجهی است بیان فرمائید.

جا دارد از زحمات و تلاشهای شبانه روزی محیط بانان میبد آقایان جعفری و غلامی که از جان و دل برای ارتقاء منطقه شکار ممنوع مرور مایه گذاشته اند تقدیر گردد. چراکه هر چه از نظر محیط زیستی در منطقه شکار ممنوع مرور وجود دارد از زحمات این محیط بانان بوده که باعث ارتقاء جمعیت جانوری منطقه شده است. همچنین از مسوولین شهرستان (امام جمعه و فرماندار محترم) و استان بویژه مدیر کل محترم اداره کل حفاظت محیط زیست و معاون محیط طبیعی اداره کل محیط زیست استان تقدیر می گردد.